humanact.gr

Welcome to the Frontpage

Γεωπολιτικές μεταβολές στην περιοχή

E-mail Εκτύπωση PDF

ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ ΣΤΗ ΠΕΡΙΟΧΗ

Παρατηρώντας τα γεγονότα που λαμβάνουν χώρα τον τελευταίο καιρό στην ευρύτερη περιοχή διαπιστώνουμε αρχικά ορισμένες μεταβολές που τείνουν να διαμορφώσουν νέες ισορροπίες ισχύος.

  1. Η διεύρυνση των συμμαχιών του Ισραήλ μέσα στον αραβικό κόσμο τον οδηγεί στην διάσπαση του και κατά συνέπεια στην σταδιακή αποδυνάμωση της πολιτικής βαρύτητας του αραβικού κόσμου. Εξ’ άλλου ο αμερικανικός άξονας που συνίσταται από το Ισραήλ, την Σαουδική Αραβία, τα Εμιράτα, την Αίγυπτο, την Ιορδανία, κλπ, και που πάει να διευρυνθεί με την Ελλάδα, και Κύπρο αποκτά μεγαλύτερη πολιτική ισχύ χωρίς την εμπλοκή του σε στρατιωτικές διενέξεις και συγκρούσεις, όπως στο παρελθόν. Οι Αμερικανοί δεν έχουν εξαλείψει το ενδιαφέρον τους για την περιοχή λόγω της υψηλής αξίας που αυτή διαθέτει και σε ό,τι αφορά το ζήτημα των ενεργειακών πηγών αλλά και σ’ αυτό της σύνδεσης ανατολής και δύσης. Οι αμερικανοί θα βρίσκονται πάντα εκεί που αναπτύσσει δραστηριότητες η Κίνα.
  2. Δοθέντος ότι η Τουρκία του Ερτογάν δεν συνεισφέρει πλέον όσο θα έπρεπε δυναμικά σταθερότητας στην περιοχή αλλά και αφοσίωση στις σχέσεις της με τη Δύση, οι ΗΠΑ αναζητούν νέες συμμαχίες με χώρες που βρίσκονται πιο κοντά στη δημοκρατική διαβούλευση. Οι σχέσεις Τουρκίας και Ρωσίας ασφαλώς και ανησυχούν ένα σημαντικό μέρος του αμερικανικού κατεστημένου, όσο και αν ο χαρακτήρας τους φαίνεται να είναι συγκυριακός, και διαβουλεύονται με χώρες τόσο της ανατολικής Ευρώπης όσο και με αυτές των Βαλκανίων.
  3. Στρατηγικός στόχος των ΗΠΑ μοιάζει να είναι η αποδυνάμωση της γερμανικής κυριαρχίας στην Ευρώπη και ο πλήρης έλεγχος αυτής. Άλλωστε η έξοδος της Μ. Βρετανίας από την Ένωση και η συγκρότηση του νοτίου ευρωπαϊκού μεσογειακού άξονα μόνο ως αντίποδας στην βόρειο κεντρική γερμανική ομάδα χωρών μπορεί να κατανοηθεί. Η μεγάλη ανησυχία όμως προέρχεται από την επέκταση της Κίνας.
  4. Η εξωτερική πολιτική της Τουρκίας του Ερτογάν φαίνεται πως είναι αποπροσανατόλιστη και παραπαίει ανάμεσα στους μεγάλους παίκτες αλλά χωρίς να έχει προηγηθεί ορθή ανάλυση των μεταβολών των διεθνών σχέσεων. Έχει θέσει πολλούς και ταυτόχρονους στόχους προς υλοποίηση αλλά πολλοί απ’ αυτούς μεταξύ τους είναι αλληλοαναιρούμενοι. Το πιο σημαντικό όμως είναι το γεγονός ότι τα θεμελιώδη στοιχεία της χώρας αυτής δεν μπορούν υποστηρίξουν τους στόχους που θέτει η εξωτερική της πολιτική και τη θέση που επιδιώκει να καταλάβει στη διεθνή σκηνή. Η ανάμειξη της στις εμπόλεμες ζώνες της περιφέρειας την αποδυναμώνουν ακόμα περισσότερο.
  5. Η ευρωπαϊκή Ένωση δείχνει σημάδια κόπωσης και βραδυπορίας εξέλιξη που θεωρείται ότι βρίσκεται σε αντίθεση με τις γρήγορες μεταβολές που εμφανίζονται στο διεθνή χώρο. Η ατολμία, η δειλία και η αναποφασιστικότητα που επιδεικνύει ως προς την προώθηση των διαδικασιών πολιτικής ολοκλήρωσης την φέρνει πολύ πίσω από τις εξελίξεις με κενά που υπονομεύουν ακόμα και την ύπαρξη της. Η γραφειοκρατική ελίτ της Ένωσης αρχίζει να αυτονομεί τα συμφέροντα της και να αποκτά μεγαλύτερη ισχύ από το πολιτικό Συμβούλιο των ηγετών που είναι απορροφημένοι από την διαχείριση των εθνικών τους υποθέσεων και την πολιτική τους αναπαραγωγή.
  6. Η πολιτική των ΗΠΑ αρχίζει να μεταβάλλεται. Από τις πράξεις της στρατιωτικής εμπλοκής και κυριαρχίας που δέσποζαν στις επιλογές του παρελθόντος έχει περάσει στον δημοκρατικό έλεγχο των εύρωστων οικονομικών πόλων δημοκρατικών χωρών όπως είναι για παράδειγμα τα μεγάλα λιμάνια και οι μεταφορικές αρτηρίες. Αυτό με τη σειρά του μπορεί να αναπτύξει και προγράμματα που βασίζονται σε επιλογές έντασης τεχνολογίας με ειδικευμένο εργατικό δυναμικό και απόσυρση από επιλογές που στηρίζονταν στο ανειδίκευτο ασιατικό δυναμικό.
  7. Τι θα πρέπει να πράξει η χώρα μας; Το βασικό είναι να σχεδιάσει ένα τρόπο αξιοποίησης και ανάπτυξης των συνδυασμένων μεταφορικών αρτηριών με έμφαση στη ναυτιλία που θεωρείται και η εξειδίκευση της και να αναπτύξει μεταποιητικές βιομηχανικές δράσεις που σχετίζονται μ’ αυτή τη στρατηγική επιλογή. Όσο και αν οι πόροι αυτοί έχουν παραχωρηθεί προς εξυπηρέτηση του δημοσίου χρέους η Ελλάδα οφείλει να ανεύρει εναλλακτικές που σχετίζονται με τα διεθνή δίκτυα τεχνολογίας, ενέργειας, μεταφορών και δεξιοτήτων.
  8. Η αξιοπιστία που έχει διασφαλίσει η σημερινή κυβέρνηση στους κόλπους του ευρωπαϊκού λαϊκού κόμματος επιτρέπει νομίζω στην κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη να αναλάβει πρωτοβουλίες για καίρια θέματα όπως το μεταναστευτικό για παράδειγμα. Δεν έχουμε δει μέχρι τώρα τον υπουργό εξωτερικών να επισκέπτεται την Συρία του Άσσαντ με τον οποίο θα μπορούσε να συζητήσει το θέμα των Σύριων μεταναστών στην Τουρκία. Και να πείσει την Ένωση να χρηματοδοτήσει, στο πλαίσιο μιας ανάλογης συνδιάσκεψης περιφερειακών θεμάτων, τον Άσσαντ να απορροφήσει και αποκαταστήσει τους πρόσφυγες αυτούς οι οποίοι είναι συμπατριώτες του. Έτσι το επιχείρημα / απειλή του Ερτογάν για «απελευθέρωση των μεταναστών που θα κατακλύσουν την Ευρώπη» θα εκμηδενισθεί.
  9. Η αύξηση του αμερικανικού ενδιαφέροντος για τους αγωγούς ενεργειακών πόρων στην βόρεια Ελλάδα αλλά και στα Βαλκάνια γενικότερα είναι μία ακόμα απόδειξη ότι ο απώτερος στόχος είναι η απώθηση του ρωσικού παράγοντα από την περιοχή. Αυτό ευνοεί τα ελληνικά συμφέροντα και καθιστά επείγουσα την ανάγκη για προγράμματα στοχευμένης ανάπτυξης της βόρειας Ελλάδας.
  10. Τέλος η γεωπολιτική σημασία της Τουρκίας στη νέα γεωστρατηγική δυναμική δείχνει να εξασθενεί. Και γιατί οι συμμαχίες που αυτή έχει αναπτύξει, ακόμα και στρατιωτικές, με την Ρωσία υπονομεύουν την ενότητα του ΝΑΤΟ και γιατί η απειλή της κομμουνιστικής διασποράς έχει πλήρως εξαλειφθεί.

Για όλους τους παρά πάνω λόγους η εξωτερική πολιτική της Ελλάδας θα πρέπει να εγκαταλείψει τα στοιχεία του κατευνασμού που δέσποζαν στο παρελθόν. Η συγκυρία κρίνεται κατάλληλη και μπορεί να σύρει εκούσα άκουσα την Τουρκία στο διεθνές δικαστήριο της Χάγης προκειμένου να δοθούν απαντήσεις για τις εκκρεμότητες των θαλασσίων ζωνών.

Κουρματζής Θάνος

Τελευταία Ενημέρωση στις Τρίτη, 29 Σεπτέμβριος 2020 18:00

ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΛΙ ..

E-mail Εκτύπωση PDF

                                         ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΛΙ …

Για περισσότερο από σαράντα χρόνια η Τουρκία έχει βάλει στο στόχαστρο την Ελλάδα και διεκδικεί απ’ αυτήν την μείωση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων. Δεν είναι επινόηση του Ερτογάν να επεκτείνει την τουρκική επικράτεια σε βάρος της Ελλάδος αλλά όλων των ηγέτιδων δυνάμεων της Τουρκίας είτε αυτές είναι κεμαλικής είτε ισλαμικής εμπνεύσεως. Απλώς ο τωρινός πρόεδρος συνεχίζει την παράδοση και το κάνει με ένα δικό του τρόπο περισσότερο επιθετικό και αλαζονικό. Με την αμφισβήτηση των ελληνικών δικαιωμάτων ταυτόχρονα αμφισβητεί και τις διεθνείς συνθήκες από τις οποίες προέκυψαν αυτά αλλά και το διεθνές νομικό πλαίσιο. Οι συνθήκες δεν είναι τίποτα άλλο παρά η νομική επικύρωση των πολιτικών συσχετισμών της εποχής εκείνης που συνάπτονται.

Από τη πρώτη ματιά γίνεται φανερό πως η τουρκική ηγεσία σκέπτεται πως οι συσχετισμοί και η ισορροπία δυνάμεων που κυριαρχούσαν μετά το πρώτο παγκόσμιο πόλεμο έχουν ασφαλώς αλλάξει και πως η Τουρκία δεν είναι πια η αδύναμη και καχεκτική χώρα που ήταν στα χέρια των μειζόνων δυνάμεων μετά την κατάρρευση της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Αυτό φυσικά είναι λάθος. Η ισορροπία των δυνάμεων και οι πολιτικοί συσχετισμοί όχι μόνο παραμένων κάτω από την κυριαρχία των μειζόνων ευρωπαϊκών δυνάμεων αλλά έχουν μάλιστα αυτές καταφέρει να ισχυροποιήσουν τις θέσεις τους. Εκείνο που έχει αλλάξει μόνο είναι ότι, μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, η Γερμανία έχει ανακτήσει δυνάμεις αλλά και έχει ενσωματωθεί πλήρως στις ευρωπαϊκές οικονομικές και πολιτικές δομές από τις οποίες και αντλεί δύναμη. Θα πρέπει εδώ να υπογραμμισθεί ότι και στους δύο πολέμους, τον μεγάλο και τον δεύτερο, η Τουρκία είχε καταστραφεί στον πρώτο και παρέμεινε ουδέτερη τυπικά στον τελευταίο. 

Τελευταία Ενημέρωση στις Τρίτη, 01 Σεπτέμβριος 2020 20:27 Περισσότερα...

Η ΕΥΡΩΠΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΥΠΕΡΔΥΝΑΜΗ: ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ;

E-mail Εκτύπωση PDF

ΕΥΡΩΠΗ: ΑΝΑΔΥΟΜΕΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΥΠΕΡΔΥΝΑΜΗ: ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ;

 

Οι γεωπολιτικές και οικονομικές ισορροπίες στο διεθνή χώρο έχουν εισέλθει, αυτές τις δύο πρώτες δεκαετίες του νέου αιώνα, σε περίοδο ανακαθορισμού. Ως εκ τούτου οι σχέσεις των μειζόνων δυνάμεων περνούν από φάσεις μεγάλων σχετικά διακυμάνσεων. Προς τη δημιουργία αυτών των συνθηκών έχουν συντελέσει γεγονότα μεγάλης ιστορικής σημασίας που εν μέρει ήταν αδύνατον να προβλεφθούν. Το πρώτο ήταν αυτό της κατάρρευσης της σοβιετικής «αυτοκρατορίας» την τελευταία δεκαετία του 20ου αιώνα, λόγω της κρίσης στο τομέα του πετρελαίου της Ρωσίας η τεχνολογία και τα κοιτάσματα της οποίας είχαν στερέψει, στη περιοχή Τιούμεν με τις μεγαλύτερες πετρελαιοπηγές του Σαμοτιάρ να υπολειτουργούν, δεύτερο ήταν η ενίσχυση των δυνάμεων που ωθούσαν στην εξάπλωση της παγκοσμιοποίησης των οικονομικών δράσεων μέσω των μεγάλων πολυεθνικών εταιριών, τρίτον η εμφάνιση νέων κρατών και η εξαφάνιση παλιών (Γιουγκοσλαβία, Βαλτική) και τέταρτον η ενίσχυση των περιφερειακών οικονομικών ενώσεων όπως η Ευρωπαϊκή.

Τελευταία Ενημέρωση στις Σάββατο, 11 Ιούλιος 2020 09:14 Περισσότερα...

ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΕΣ ΚΛΕΙΣΤΕΣ ΛΟΓΩ ΙΟΥ

E-mail Εκτύπωση PDF

ΚΛΕΙΣΤΕΣ ΟΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΕΣ ΛΟΓΩ ΙΟΥ

 

Κάθε σύγχρονος πολίτης σε κάθε ήπειρο και σε κάθε χώρα άρχισε και τελικά κατάφερε να συνειδητοποιήσει ότι τον κόσμο κυβερνά μια φρικτή αβεβαιότητα. Ιδιαίτερα μετά το τέλος του παγκόσμιου διπολισμού οι εξελίξεις που ακολουθούσαν η μία την άλλη ήταν πολύ δύσκολο να προβλεφθούν. Είτε η ταχύτητα που εναλλάσσονταν ήταν τεράστια είτε το μυαλό των ανθρώπων ήταν αργό πάντα ή σχεδόν πάντα οι παγκόσμιοι ηγέτες έπαιρναν μέτρα «μετά το γεγονός».

Το πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι αυτό της κρίσης του 2008 που έπιασε στον ύπνο όλους τους σοβαρούς κυβερνήτες ακόμα και αυτόν της Αμερικής. Ακόμα και αυτόν γιατί υποτίθεται πως από την θέση την οποία κατέχει ο ορίζοντας της πολιτικής του όρασης είναι μεγαλύτερος από αυτόν κάθε άλλου.

Περισσότερα...

ΟΙ ΠΕΡΙΤΤΟΙ ΚΑΙ ΠΛΕΟΝΑΖΟΝΤΕΣ

E-mail Εκτύπωση PDF

                                               ΟΙ «ΠΕΡΙΤΟΙ ΚΑΙ ΠΛΕΟΝΑΖΟΝΤΕΣ»

Η δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα ήταν πραγματικά εντυπωσιακή. Πέρα από τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης της πρώτης δεκαετίας που βιώσαμε και ακόμα ζούμε οι μετακινήσεις τεράστιων αριθμών πληθυσμών από τα ανατολικά και νότια προς τα δυτικά και βόρεια δεν φαίνεται να έχουν τελειωμό.

Τι είναι αυτό που υποκινεί αυτές τις μετακινήσεις; Ποιοι παράγοντες θεωρούνται οι υποκινητές αυτών των φαινομένων;

Το φαινόμενο είναι παγκόσμιο, είναι διεθνές. Αν θα ήθελε κανείς να προχωρήσει σε κάποια αποτελεσματική αντιμετώπιση του φαινομένου αυτού θα έπρεπε να οικοδομήσει μία πολιτική ξεκινώντας από την ανεύρεση, διατύπωση και αποδοχή των αιτιών. Αν αντιθέτως θα ήθελε να αντιμετωπίσει τα συμπτώματα του τότε θα εφάρμοζε μία πολιτική η οποία στην καλύτερη περίπτωση θα ανέβαλε το εκρηκτικό του ξέσπασμα για λίγα τέρμινα.

Δυστυχώς από ολόκληρο τον αναπτυγμένο κόσμο δηλαδή το βορά και τη δύση, οι πολιτικές που εφαρμόζονται ανήκουν στη δεύτερη κατηγορία είναι δηλαδή συμπτωματικές και άρα αναποτελεσματικές μακροπρόθεσμα.

Οι εκατοντάδες χιλιάδες ή και τα εκατομμύρια των πληθυσμών που μετακινούνται εδαφικά προέρχονται από τις «άνυδρες» οικονομικά περιοχές του πλανήτη. Από τις υποανάπτυκτες χώρες ή τις κατ’ εφημισμόν αναπτυσσόμενες περιφερειακές ζώνες. Οι μεγάλες αιτίες που διαμορφώνουν το πλαίσιο αυτών των μετακινήσεων είναι θα έλεγα πέντε:

  • Οι κεφαλαιακές υπέρ συγκεντρώσεις και οι οικονομικές ανισότητες που έχουν δημιουργηθεί τα τελευταία είκοσι χρόνια στον έσχατο βαθμό,
  • Ο υπέρ πληθυσμός των χωρών του υπανάπτυκτου ημισφαιρίου του πλανήτη και η ταυτόχρονη υπογεννητικότητα του αναπτυγμένου άλλου,
  • Η κλιματική αλλαγή που δημιουργείται από την υπέρ μόλυνση της ατμόσφαιρας από ορισμένες μεγάλες ποσοτικά οικονομίες ένθεν και ένθεν,
  • Από τη διαφθορά των ελίτ των υπανάπτυκτων χωρών που είναι ανίκανες να συγκρατήσουν τους τοπικούς πληθυσμούς εντός των συνόρων τους,
  • Από την διεξαγωγή των περιφερειακών πολέμων, τις περισσότερες φορές εμφυλίων αλλά και εξωτερικά υποκινούμενων.

Οι παράγοντες αυτοί είναι φυσικά ιεραρχημένοι και κάποιοι απ’ αυτούς είναι οι παραγωγοί των άλλων αλλά δεν θα μπω εδώ σ’ αυτή τη συζήτηση. Εκείνο που θα τονίσω είναι ότι η αντιμετώπιση τους απαιτεί την παρέλευση χρόνου αλλά και το σπουδαιότερο που απαιτεί είναι η πολιτική βούληση των κυβερνήσεων των αναπτυγμένων κρατών να ανακατανείμουν τα σημεία της παγκόσμιας και περιφερειακής ισορροπίας ισχύος. Υπό το κράτος των παρόντων συνθηκών αυτό δεν θεωρείται εύκολο, θεωρείται μάλλον αδύνατον.

Τελευταία Ενημέρωση στις Παρασκευή, 06 Μάρτιος 2020 10:14 Περισσότερα...

Σελίδα 1 από 14

Dedicated Cloud Hosting for your business with Joomla ready to go. Launch your online home with CloudAccess.net.